در حال بارگزاری ...
در حال بارگزاری ...
هدف این مقاله بررسی مهمترین مکانیزمهای خرابی بتن، تشریح اصول استاندارد آمادهسازی سطح و معرفی ملاتهای ترمیمی پلیمری آبادگران بهعنوان بخشی از سیستمهای ترمیمی مطابق EN 1504 است.
بتن بهعنوان پرمصرفترین مصالح ساختمانی، به دلیل مقاومت فشاری مناسب، دوام بالقوه بالا و سهولت اجرا، کاربرد گستردهای در سازههای عمرانی دارد. با این حال، قرارگیری سازههای بتنی در معرض عوامل محیطی، مواد شیمیایی مهاجم، بارگذاریهای متناوب، تغییرات دمایی و همچنین نواقص طراحی و اجرایی، میتواند منجر به بروز انواع خرابیها و کاهش عملکرد و دوام سازه گردد.
مطابق با استاندارد EN 1504، ترمیم بتن نباید بهصورت یک اقدام موضعی و صرفاً تعمیر ظاهری تلقی شود، بلکه فرآیندی مهندسی و نظاممند است که شامل شناسایی علل خرابی، تعیین اهداف ترمیم، انتخاب اصول ترمیم (Repair Principles)، طراحی سیستم ترمیمی، آمادهسازی سطح و اجرای کنترلشده میباشد. این رویکرد با تأکید بر سازگاری مصالح ترمیمی با بتن موجود، نقش کلیدی در دستیابی به ترمیمی پایدار و افزایش عمر مفید سازه ایفا میکند.
در این چارچوب، مواد مناسب جهت جایگزینی بتن آسیب دیده در فرایند ترمیم بهعنوان بخشی از سیستمهای ترمیمی مطابق با EN 1504، به دلیل بهبود چسبندگی، کاهش نفوذپذیری و افزایش دوام، جایگاه ویژهای در ترمیم سازههای بتنی یافتهاند.
خوردگی فولادهای مسلحکننده یکی از اصلیترین علل تخریب بتن مسلح است. نفوذ یونهای کلر، کربناسیون بتن و حضور رطوبت و اکسیژن، موجب کاهش قلیائیت بتن و آغاز فرآیند خوردگی آرماتور میگردد. افزایش حجم محصولات خوردگی، تنشهای کششی در بتن اطراف ایجاد کرده و در نهایت منجر به ترکخوردگی، جداشدگی و پوستهشدن پوشش بتنی میشود.
مطابق با EN 1504، در چنین شرایطی هدف ترمیم، علاوه بر بازسازی بتن آسیبدیده، حفاظت آرماتور در برابر ادامه خوردگی است. استفاده از ملاتهای ترمیمی با چسبندگی بالا، نفوذپذیری کم و سازگاری الکتروشیمیایی با بتن و فولاد، از الزامات اساسی این استاندارد محسوب میشود.
ترکخوردگی بتن یکی از متداولترین و در عین حال پیچیدهترین انواع آسیب در سازههای بتنی است که میتواند هم بر عملکرد سازهای و هم بر دوام بلندمدت سازه تأثیرگذار باشد. ایجاد ترک در بتن لزوماً به معنای کاهش فوری ظرفیت باربری سازه نیست، اما در بسیاری از موارد، ترکها بهعنوان مسیرهای نفوذ عوامل مخرب عمل کرده و فرآیندهای تخریبی ثانویه نظیر خوردگی آرماتور، حملات شیمیایی و ذوب – یخ زدگی را تسریع میکنند.
استاندارد EN 1504 تأکید میکند که انتخاب سیستم ترمیمی باید بر اساس نوع، عرض، فعال یا غیرفعال بودن ترک و نقش سازهای آن انجام شود. ملاتهای ترمیمی مورد استفاده باید دارای خواص مکانیکی و مدول الاستیسیته سازگار با بتن موجود باشند تا از تمرکز تنش و ایجاد ترکهای ثانویه جلوگیری شود.
استاندارد EN 1504 ترکها را از جنبههای مختلف طبقهبندی میکند که هر یک در انتخاب روش ترمیم مؤثر است:
حتی ترکهای با عرض کم میتوانند اثرات منفی قابلتوجهی بر دوام سازه داشته باشند. مهمترین پیامدهای ترکخوردگی عبارتاند از:
بتن کرمو یا Honeycombing یکی از نواقص اجرایی متداول در سازههای بتنی است که معمولاً در اثر تراکم نامناسب بتن، طرح اختلاط نامناسب، جداشدگی سنگدانهها یا محدودیت دسترسی برای ویبره صحیح بهوجود میآید. این نوع آسیب با ایجاد حفرات باز، تخلخل بالا و کاهش پیوستگی خمیر سیمان و سنگدانهها همراه بوده و میتواند بهطور مستقیم بر دوام و عملکرد سازهای بتن تأثیر بگذارد.
مطابق با استاندارد EN 1504-9، بتن کرمو در زمره آسیبهایی قرار میگیرد که موجب افزایش نفوذپذیری بتن و تسهیل ورود آب، یونهای کلر، دیاکسیدکربن و سایر عوامل مخرب به داخل مقطع بتنی میشود. در بتن مسلح، این مسئله خطر خوردگی زودهنگام آرماتورها را بهطور قابل توجهی افزایش میدهد؛ حتی در صورتی که کاهش مقاومت فشاری بتن در ظاهر محدود به نظر برسد.
وجود کرموشدگی، بهویژه در نواحی پوشش بتن روی آرماتور، میتواند منجر به کاهش ضخامت مؤثر کاور بتن و از بین رفتن شرایط قلیایی لازم برای حفظ حالت پسیو فولاد شود. از این رو، EN 1504 تأکید میکند که ترمیم بتن کرمو نباید صرفاً بهعنوان یک اقدام ظاهری تلقی گردد، بلکه هدف آن باید بازیابی پیوستگی، کاهش نفوذپذیری و افزایش دوام بتن باشد.
در محیطهای صنعتی، تصفیهخانهها و شبکههای فاضلاب، بتن در معرض اسیدها، سولفاتها و سایر عوامل شیمیایی مهاجم قرار دارد. این عوامل با تخریب خمیر سیمان، افزایش تخلخل و کاهش مقاومت بتن، موجب افت شدید دوام سازه میشوند.
مطابق با EN 1504، در این شرایط استفاده از سیستمهای ترمیمی با مقاومت شیمیایی بالا و نفوذپذیری کم ضروری است. ملاتهای پلیمری اصلاحشده به دلیل ساختار متراکمتر و دوام بالاتر، گزینهای مناسب برای چنین محیطهایی محسوب میشوند.
آمادهسازی سطح بتن مطابق EN 1504، بیش از 60٪ موفقیت سیستم ترمیمی را تضمین میکند. آمادهسازی سطح بتن یکی از حیاتیترین مراحل فرآیند ترمیم است که عملکرد نهایی سیستم ترمیمی، بیش از هر عامل دیگری، به کیفیت آمادهسازی سطح وابسته است.
تمامی بخشهای ضعیف، ترکخورده، آلوده یا دچار کاهش مقاومت باید تا رسیدن به بتن سالم و مقاوم حذف شوند. اجرای ملات ترمیمی صرفاً بر روی بستر سالم و دارای ظرفیت باربری کافی مجاز است. به طور مثال در بتن کرمو کلیه بخشهای پوک، جداشده و فاقد مقاومت کافی باید تا رسیدن به بتن سالم جدا شود.
2 آماده سازی آرماتور
در صورت نمایان شدن آرماتورها، محصولات خوردگی باید بهطور کامل حذف شوند. در صورت نیاز، استفاده از پرایمرها یا پوششهای محافظ آرماتور مانند رنگ زینک ریچ اپوکسی بهمنظور افزایش دوام ترمیم توصیه میشود.
3 زیر سازی و تمیزکاری سطح
سطح بتن باید زبر، تمیر و عاری از گرد و غبار، روغن، چربی و سایر آودگی ها باشد. این امر موجب ایجاد پیوندئ مکانیکی مناسب و افزایش چسبندگی ملات ترمیمی به بتن قدیمی می گردد.
4 کنترل رطوبت سطح
سطح بتن باید در حالت اشباع با سطح خشک (SSD ; Saturated Surface Dry) قرار داشته باشد تا از جذب آب ملات توسط بتن پایه و کاهش چسبندگی جلوگیری شود.
ملات های ترمیمی پلیمری شرکت آبادگران
در پروژههای ترمیم سازههای صنعتی، از محصولات ترمیمی شرکت آبادگران، ملات ترمیمکننده بتن با نام تجاری E.M.Repair پ بهدلیل چسبندگی بالا و جمعشدگی کنترلشده، عملکرد قابل اعتمادی از خود نشان داده است.
شرکت آبادگران بهعنوان تولیدکننده معتبر در حوزه مصالح ترمیم و حفاظت بتن، طیف جامعی از ملاتهای پلیمری اصلاحشده را توسعه داده است. هر یک از این ملاتها براساس نقش عملکردی، شرایط اجرا و نیازهای مهندسی در پروژههای مختلف بهکار میروند.
ملات های ترمیمی شرکت آبادگران با دارا بودن ویژگیهای زیر، الزامات عملکردی استاندارد EN 1504 را برآورده میسازد:
این ویژگیها، ملات های ترمیمی بتن را بهعنوان بخشی از یک سیستم ترمیمی پایدار و بادوام معرفی میکند.
کاربردها و نکات اجرایی
این ملات برای ترمیم پوستهشدگی، کرموشدگی، گوشهها، لبهها و مقاطع آسیبدیده بتن مناسب است. رعایت ضخامت مجاز اجرا، اختلاط صحیح، عملآوری مناسب و کنترل شرایط محیطی مطابق با EN 1504 ، از عوامل کلیدی در دستیابی به عملکرد مطلوب ترمیم محسوب میشوند.
جمع بندی
در پایان باید گفت بر اساس الزامات استاندارد EN 1504، ترمیم بتن فرآیندی تخصصی، چندمرحلهای و مبتنی بر اصول مهندسی است که موفقیت آن به تشخیص صحیح خرابی، انتخاب اصول ترمیم مناسب، آمادهسازی اصولی سطح و استفاده از ملاتهای منطبق با الزامات استاندارد وابسته است. ملات های ترمیمی پلیمری آبادگران در انواع مختلف با برخورداری از خواص مکانیکی، چسبندگی و دوام مناسب،با اجرای صیحیح در چارچوب استانداردهای بین المللی گزینهای کارآمد برای ترمیم آسیبهای متداول بتن محسوب میشود.که با توجه به شرایط سازه و ترمیم آن بهطور مؤثری موجب افزایش عمر مفید سازههای بتنی و کاهش هزینههای نگهداری و ترمیم مجدد می گردند.